Hi, How Can We Help You?

Şoför Olarak Çalışan İş...

Şoför Olarak Çalışan İşçinin İş Sözleşmesinin Emniyet Kemeri Takmaması Nedeniyle Derhal Feshi

 İşçi ile işveren arasındaki iş akdi;

  • İşçinin ölümü/işverenin ölümü,
  • Belirli süreli sözleşmede belirlenen sürenin sona ermesi,
  • Askerlik,
  • Emeklilik,
  • Tarafların anlaşması,
  • Fesih sebeplerinin gerçekleşmesi nedeniyle sona erer.

Fesih, iş akdinin işverenin veya işçinin tek taraflı beyanı ile sona ermesidir. İş akdinin feshi geçerli bir sebebe dayanıyorsa feshedecek taraf diğer tarafa durumu fesihten önce bildirmelidir. Bu bildirim süresi işçinin kıdemine göre İş Kanunu’nun 17.maddesindeki asgari süreler esas alınarak belirlenir.Fesih bildiriminin yapıldığı tarihten fesih tarihine kadar iş sözleşmesi devam eder. İşçi iş görme borcunu yerine getirmek, işveren de ücret ödemeye devam etmek zorundadır.[1]

İş Kanunu 24 ve 25’teki haklı fesih sebeplerinin varlığı halinde ise iş akdinin devamı çekilmez hale gelmiştir ve fesheden tarafın diğer tarafa fesihten önce durumu bildirmesi gerekmez. Ancak İş Kanunu’nun 26.maddesine göre iş akdinin derhal feshi nedeninin gerçekleştiğini öğrenen işçi veya işveren bu nedeni öğrenmesinden itibaren 6 gün içinde fesih yapmalıdır.

İşçinin derhal fesih sebepleri 24.maddede, işverenin derhal fesih nedenleri 25. maddede sayılmıştır.

İşverenin işçiyi haklı nedenle derhal feshinin nedenleri genel olarak 4 kalemde sayılabilir:

  • Sağlık sebepleri
  • Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri
  • Zorlayıcı sebepler
  • İşçinin gözaltına alınması veya tutuklanması halinde devamsızlığın 17 nci maddedeki bildirim süresini aşması.

 

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi Esas no:2009/37034 Karar no:2011/47935 sayılı kararında şoför olarak çalışan davacı işçinin iş ‘emniyet kemeri takmamasını ve yapılan uyarıyı almaktan imtina etmesini’ ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller arasında kabul etmiş ve bu nedenle yapılan haklı feshi yerinde bulmuştur.

 

Ahlak Ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan Haller Ve Benzerleri

(…)

  1. İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi.

ı. İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.

Yüksek Mahkeme anılan kararında şu değerlendirmeyi yapmıştır:

‘ Trafik kazaları ülkemiz açısından büyük bir sorundur. Son yıllarda artan trafik kazaları nedeniyle birçok insan hayatını kaybetmiş veya ciddi şekilde yaralanmıştır. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre 2010 yılında bildirilen trafik kazası sayısı 1.104.388 olup, bu kazalarda 4.045 kişi yaşamını yitirmiş ve 211.496 kişi yaralanmıştır (Erişim: http://www.trafik.gov.tr/istatistikler/istatistikler_s.asp ).

Trafik kazalarının sonuçlarının bu ölçüde vahim olmasında ise emniyet kemeri takılmamasının ve diğer koruyucu tedbirlerin alınmamasının etkisinin büyük olduğu bilinen bir gerçektir. Bu nedenledir ki, mevzuatımızda emniyet kemeri takılması bir zorunluluk olarak öngörülmüş ve bu zorunluluğa uyulmaması ise para cezasını gerektiren kabahat türünden bir eylem olarak düzenlenmiştir.

İş sağğı ve güvenliğinin temini açısından işverenler gerekli her türlü önlemi alarak araç ve gereçleri eksiksiz bulundurmakla, işçiler ise alınan önlemlere uymakla yükümlü tutulmuşlardır. Bu yükümlülükler işverenler açısından işçilere gerekli eğitimlerin verilmesini, işçiler açısından ise söz konusu eğitimlere katılarak eğitimlerin gereğinin yapılmasını da kapsamaktadır. Bu noktada iş sağğı ve güvenliğinin sağlanmasında, işçilerin korunmaları gerekli pasif süjeler olmaktan çıkarılarak kendileriyle işbirliği yapılan aktif elemanlar konumuna getirilmeleri önem arz etmektedir (Mollamahmutoğlu M./Astarlı M.,İş Hukuku, 4. Bası, Ankara, 2011, s. 1196). İş sağğı ve güveliğine ilişkin kurallara uymakla yükümlü tutulan işçilerin bu kurallara uymamasının en önemli hukuki yaptırımı ise işverenin iş sözleşmesini haklı nedenle feshidir. Bu bağlamda İş K. m. 25/II-h bendi uyarınca uyarıya rağmen işçinin iş sağğı ve güvenliğine ilişkin kurallara uymaması ve İş K. m. 25/II-i bendi uyarınca işçinin kusuruyla iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi işveren açısından iş sözleşmesinin feshinde haklı neden oluşturmaktadır.

Somut olayda, şoför olarak çalışan davacı işçiye davalı işveren tarafından iş güvenliği eğitimi kapsamında; emniyet ve kaza önleme tedbirleri, sürüş teknikleri, emniyet kemeri takma zorunluluğu ve önemi ile ilk yardım konularında yazılı ve uygulamalı eğitimler verildiği anlaşılmaktadır.

Feshe konu olan olayda davacının emniyet kemeri takmadan araç kullandığı tespit edilmiş ve davacı yazılı olarak uyarılmak istenmiş, ancak davacı uyarıyı imzalamaktan ve almaktan imtina etmiştir. Bu nedenle davalı işveren tarafından davacının iş sözleşmesi İş Kanununun 25/II-h-i maddesi uyarınca derhal sona erdirilmiştir.

 

Davacı, Karayolları Trafik Kanunu’nda emredici olarak düzenlenen emniyet kemeri takma zorunluluğuna aykırı hareket etmiştir. Bu davranış aynı zamanda iş sağğı ve güvenliğine ilişkin kurallara da aykırılık teşkil etmektedir. Davacının, işyerinde şoför olarak çalışması da dikkate alındığında emniyet kemeri takmadan araç kullanması ağır kusur teşkil ettiği gibi objektif olarak iş güvenliğini de tehlikeye düşürecek niteliktedir.

Bu nedenle davalının iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğinin kabulü ile kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin reddi gerekirken söz konusu taleplerin kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

(…)’

 

İş Akdinin İşçinin Ahlak Ve İyi Niyet Kurallarına Uymayan Davranışları Nedeniyle Feshinin Sonuçları

Şoför işçinin iş akdi emniyet kemeri takmaması nedeniyle haklı olarak feshedilmişse işçi;

  • Kıdem tazminatına hak kazanamaz.
  • İhbar tazminatına hak kazanamaz.
  • Kullanılmamış yıllık izin ücretini talep edebilir.
  • Feshe bağlı olmayan alacaklarını(ücret, yemek-yol yardımı, fazla çalışma ücreti, bayram ve genel tatil ücreti, hafta tatili ücreti…) talep edebilir.

Kaynakça:

  • İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİ VE SONUÇLARI – Ömer İlker GÜVEN İş Hukuku ve İnsan Kaynakları Uzmanı
  • FESHE BAĞLI İŞÇİLİK ALACAKLARI 1. KİTAP –Uğur OCAK
  • http://hukukmedeniyeti.org

[1]İŞ SÖZLEŞMESİNİN FESHİ VE SONUÇLARI s.23- Ömer İlker GÜVEN İş Hukuku ve İnsan Kaynakları Uzmanı

Paylaş

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir