Blog & Haberler

Geçit Hakkı Nedir? Taraflar Aralarında Geçit Hakkı Kurulması Hususunda Sözleşme Yapabilir Mi?

Geçit hakkı Türk Medeni Kanunun 747.md ve devamında tanımlanmıştır. Geçit hakkında, taşınmaz sahibi, malik olan kişinin, genel yola bağlantısı olmayan taşınmazından üzerinden genel olan yola çıkmak için komşu taşınmaz veya taşınmazlar üzerinden kullanmış olduğu sürekli olarak kurulmuş bir haktır. Malik bu hakkını kullanırken, diğer bir ifade ile geçit hakkından bahsedebilmek için, geçit hakkı tesis işleminden yararın eşit olması gerekmektedir. Yani geçit hakkında her iki tarafın menfaati de eşit olmalıdır.

Taraflar kendi aralarında kararlaştırarak geçit hakkı konusunda anlaşma sağlayabildikleri gibi zorunlu olarak da geçit hakkı kurulabilir. Geçit hakkının mutlak olarak resmi şekilde yapılması gerekmektedir. Fakat geçit hakkının kurulması hususunda anlaşmazlıklarda tarafların bu haklarına ilişkin dava açma hakları da bulunmaktadır. Yargıtay’ın geçit hakkının resmi şekilde yapılmasına ve geçit hakkının ne şekilde tesis edilmiş sayılacağına ilişkin emsal kararları vardır.

T.C YARGITAY 14.Hukuk Dairesi Esas: 2016 / 12580 Karar: 2017 / 2179 Karar Tarihi: 21.03.2017 tarihli kararında ‘Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir. Geçit tesisi davalarında başlangıçta davacı tarafından öngörülemediğinden dava dilekçesinde talep edilen yer dışındaki güzergahlardan da geçit kurulması gerekebilir. Bu güzergah üzerindeki taşınmazların maliklerine dava dilekçesi ile husumet yöneltilmemiş olması kabul edilebilir bir yanılgıya dayandığından 6100 sayılı HMK’ nun 124. maddesi gereğince dürüstlük kuralına aykırı olmayan bu taraf değişikliği talebi kabul edilerek davacının bu kişilerin harçsız olarak davaya katılmalarını sağlamasına imkan verilmelidir.

Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit ihtiyacının nedeni, taşınmazın niteliği ile bu ihtiyacın nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.Uygun güzergah saptanırken önemle üzerinde durulması gereken diğer bir yön ise, aleyhine geçit kurulan taşınmaz veya taşınmazlar bölünerek kullanım şekli ve bütünlüğünün bozulmamasıdır. Şayet başka türlü geçit tesisi mümkün değilse bunun gerekçesi kararda açıkçagösterilmelidir. Yararına geçit kurulacak taşınmazın tapuda kayıtlı niteliği ve kullanım amacı nazara alınarak özellikle tarım alanlarında, nihayet bir tarım aracının geçeceği genişlikte (emsaline göre 2,5-3 m.) geçit hakkı tesisine karar vermek gerekir. Bu genişliği aşan bir yol verilmesinin zorunlu olduğu hallerde, gerekçesi kararda dayanakları ile birlikte gösterilmelidir.

Saptanan geçit nedeniyle yükümlü taşınmaz malikine ödenmesi gereken bedel taşınmazın niteliği gözetilerek uzman bilirkişiler aracılığı ile objektif kıstaslar esas alınarak belirlenmelidir. Bu bedel de hükümden önce depo ettirilmelidir. Hemen belirtmek gerekir ki, bedelin belirlenmesinden sonra hüküm tarihine kadar taşınmazın değerinde önemli derecede değişim yaratabilecek uzunca bir süre geçmiş veya bedel tespitinden sonra yörede taşınmazın değerini artıracak değişiklikler meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda mülkiyet hakkı kısıtlanan taşınmaz malikinin mağduriyetine neden olmamak ve diğer tarafın hakkın kötüye kullanılması sonucunu doğuracak olası davranışlarını önlemek için hüküm tarihine yakın yeni bir değer tespiti yapılmalıdır.Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 maddesi uyarınca tapu kaydının beyanlar hanesine şerhi de gereklidir.Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerindebırakılmalıdır.

İrtifak hakları, sahibine konusu olan eşyayı doğrudan doğruya kullanma veya ondan yararlanma yetkisi veren, malikine de bir çekinme borcu yükleyen, sınırlı bir hâkimiyet hakkıdır. Bazı irtifak hakları, sahibine eşyadan tam yararlanma hakkı (intifa hakkı) verdiği halde, bazı irtifak haklarında sahibinin eşyadan sadece sınırlı yararlanma hakkı bulunur (oturma, kaynak, geçit irtifakı). Ancak, Türk Medeni Kanununun 781. maddesi hükmüne göre, irtifak hakkı daima bir sözleşmeyle yapılır ve irtifak hakkının kurulmasına ilişkin yapılacak bu sözleşmede geçerli olması resmi biçim koşuluna bağlıdır.

Somut olayda ise, 22.01.1977 tarihinde yapılan sözleşme adi yazılı düzenlenmiştir. Kısaca, bu sözleşmeye dayanarak davalının davacıya ait taşınmazlar üzerinde geçit hakkı bulunduğunun kabulüne olanak yoktur. Türk Medeni Kanununun 683. maddesi uyarınca taşınmaz malikinin, taşınmazı üzerindeki her türlü haksız elatmanın giderilmesini talep yetkisi bulunduğundan ve orta yerde geçerli bir geçit hakkı olmadığından, 3934 parsel sayılı taşınmazdan bedelsiz olarak geçit kurulması doğru görülmemiştir. Bu sebeple hükme esas alınan bilirkişi raporunda tek bir seçenek üzerinde durulmuş alternatif güzergahlar araştırılmamış yüzölçümü itibariyle küçük olan 3934 parsel sayılı taşınmazdan geçit kurulmasına karar verilmiştir. Mahkemece Dairemizin yukarıda açıklanan ilkelerine uygun olarak başka geçit alternatifleri araştırılmalı, dava dilekçesinde talep edilen yer dışında başkaca güzergahların tespiti halinde bu güzergahlardaki parsel maliklerinin davaya katılmaları sağlanarak sonucuna göre karar verilmelidir.’

Sinerji Hukuk Yazılımları A.Ş. ‘T.C YARGITAY 14.Hukuk Dairesi Esas: 2016 / 12580 Karar: 2017 / 2179 Karar Tarihi: 21.03.2017 tarihli kararı’

Comments (24)

  • cem ozali cevap

    merhaba ,
    418 metre2 arsam var köy imari mevcut %50 ancak kadastral yolun hemen arkandamdaki arsada var sagimdaki arsa izsu nun arsasi arkamdaki arsa sahis arsasi gecit hakki ve elektrik su baglatmam icin gecit hakki davasi acabilirmiyim? arsama ev yapabilirmiyim ?cevabiniz icin tesekkurler ,

    Ocak 31, 2020 , 11:56 am
    • Av. Oğuzhan KARA cevap

      Merhabalar,
      Geçit hakkı davası açma imkanınız var. Arsanız üzerinden tasarrufta bulunma imkanınız var ancak, davanın ne şekilde sonuçlanacağını, talebinizde haklı olup olmadığınızı verdiğiniz bilgilerle yorumlamamız mümkün değil.

      Şubat 8, 2020 , 7:49 am
  • Çağtay cevap

    Merhabalar. Şuan süregelen bir geçit davam var. Davayı açan kişi geçit hakkı istemektedir. Geçit hakkını alabilmesi için ben de dahil üç kişinin arazisinden geçmesi gerekiyor. Mahkeme belli bir ücret karşılığında geçit hakkını verecek onda sıkıntı yok. Ama geçit hakkını aldıktan sonra o yoldan bizi geçirtmeyeceğini söylüyor. Böyle bir hakkı oluyor mu? Geçit hakkını verince bizim araziler den geçen yol kısmı sadece ona mı devrediliyor. Biz kullanamıyor muyuz?

    Mart 12, 2020 , 10:47 am
  • yusuf cevap

    İKi taşınmazın maliki de aynı kişi olduğunda geçit hakkı tesis etmek mümkün müdür? Sonuçta bir hakim ve hükümlü bir taraf olması gerekiyor, ama yine de mümkün müdür?

    Mart 19, 2020 , 7:37 am
  • mehmet cevap

    Dava, geçit hakkı kurulması isteğine ilişkindir. Geçit hakkı kurulması davalarında
    Uygulanan fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesine göre yüz ölçümü daha büyük olan
    Taşınmazlardan geçit hakkı kurulması gerekmektedir. Ziraat bilirkişisi tarafından “C” seçeneği
    En uygun güzergâh olarak belirtilse de, fen bilirkişi raporunda “A” harfi ile gösterilen,
    Taşınmazın batı kısmındaki yerin uygun yer olduğu belirtilmiştir. Davacıya bu seçenekten
    geçit kurulmak üzere süre verilerek aleyhine geçit kurulması düşünülen, taşınmazların maliklerini davaya dahil ettirmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir, ve bu sebeple hükmün bozulması gerekmiştir.
    böyle bir dava nasıl bir sonuca ulaşır ?

    Nisan 2, 2020 , 1:17 pm
    • Av. Oğuzhan KARA cevap

      Merhaba anladığımız kadarı ile dosyanızı avukat ile takip ediyorsunuz. Konu ile ilgili avukatınız size yardımcı olacaktır. İlginize teşekkür ederiz.

      Nisan 23, 2020 , 9:42 pm
  • Dilek cevap

    İ yi gunler bizim tapulu kırgur evimizle ana yol arasında Bi komşumuz var kadostra da araştırdık yolumuz gorunuyor fakat bu komşumuz mevcut olan yolumuza duvar ordu bizi dahada engelledi çok az Bi geçiş kaldı zor duruma duştuk mevcut olan yola aştı parsel payını da yola taşırdı bizim nasıl Bi yol izlememiz lazım tşkrlr

    Mayıs 31, 2020 , 8:31 pm
    • Av. Oğuzhan KARA cevap

      Merhabalar size geçit hakkı verilmesi için dava açmanız gerekiyor.Büromuzdan randevu alabilirsiniz

      Haziran 1, 2020 , 7:56 pm
  • Erhan cevap

    Slm babam ölmeden önce geçit hakkı vermiş yol olarak 4 metre olarak şua babam vefat etti yol 7 metre ve beni zarara uğrattılar kazıkları ve tellerime söyledim onlara zararımı diye vermiyolar bende yolu 4 metreye düşüreceğim söyledim düşürürsen seni yoldan geçirmeyiz diyolar ne yapmam lazım

    Haziran 3, 2020 , 5:42 pm
    • Av. Oğuzhan KARA cevap

      Merhabalar öncelikle tespit davası açarak geçit hakkının genişletildiğini tespit ettirip sonrada müdahalenin menni yani işgalin sonlandırılması ve tazminat davası açmanız gerekiyor.Konu ile ilgili olarak 05302022326 numaralı telefonu arayarak avukatlarimizla görüsebilirsiniz

      Haziran 3, 2020 , 8:27 pm
  • Fatih Altuntaş cevap

    Merhaba,
    Mevcut tapulu evimizin/arsamızım patika yol ile ulaşımı mevcut fakat araç ile ulaşım mevcut değil. Patika da epey uzun ve dolambaçlı, araç yoluma dönüşmesi de coğrafi yapıdan dolayı mümkün olmuyor. Annem ve babam hasta ve yaşlı, araç ulaşımı macburi hale geldi. Hemen yan parselimizde araç yolu mevcut ve tapu kayıtlarında da yol olarak gözüküyor. Fakat sahibi izin vermediği için kullanamıyoruz. Bu durumda geçit hakkı davası açar isek yaya yolu olduğu için reddedilme durumı var mı?

    Haziran 17, 2020 , 8:28 am
    • Av. Oğuzhan KARA cevap

      Merhabalar geçit hakkı davası acabilirsiniz.Hakli nedenlerin varlığını ispatlamaniz halinde talebiniz mahkemece kabul edilebilir

      Haziran 23, 2020 , 12:55 pm
  • onur cevap

    benim arsam ile komşumun arsası arasında yol var. Komşum yolun hepsi benim tarlamdan geçti diyor yol da onun tapusunda gözüküyor yani onun tarlasından geçmiş. Ama yol 47 yıllık yol. Yolu kapatacağım diyor. Kapatabilir mi? yol açılmak istense devlet bu arsadan illaki yol açmak zorunda mı

    Haziran 24, 2020 , 8:13 pm
    • Av. Oğuzhan KARA cevap

      Konu ile ilgili daha detayli bilgi vermeniz halinde size yardımcı olabiliriz.Konu ile ilgili ofisimizden randevu alarak ücretli danışmanlık alabilirsiniz.

      Haziran 24, 2020 , 9:52 pm
  • Elif cevap

    Geçit hakkı davalarında, tanik olarak davacının 18 yaşını geçmiş çocuğu şahitlik yapabilir mi?

    Temmuz 13, 2020 , 7:21 am
    • Av. Oğuzhan KARA cevap

      Tanıklik yapmasına yasal olarak bir engel yok

      Temmuz 15, 2020 , 6:29 pm
  • mesut cevap

    Merhaba Karsın Kağızman ilçesinde yaşamaktayım ilçemizde çok eskilere dayanan şehir merkezinde arklar mevcuttur bu eskiden ilçemizde herhangi bir imar planı yoktu ve şehir merkezinde bağ bahçeler mevcuttu şimdi ise imar planları mevcut şehir merkezi bitişik nizam ve ticari alanlarla imara açıktır. Bu ark yerleri eski kadastro ve yeni şehir planlarında görünmemektedir. İnsanlar komşu bahçelere birbirlerinin arazisinden sulama suyu götürmekteydi şimdi imara açık ve bu durum söz konusu olunca ekonomik durumu kötü olanların ki bağ bahçe iyi olanların ki ticari ve konut olarak değerlendirmekteler. Kendi mülkiyetim de belediyeden ruhsatı alınmış bitişik nizam 6 kat bina inşaatı başlattım temelini attıktan sonra mahkeme kararı ile inşaatıma ihtiyati tedbir kararı konuldu akabinde kaynak hakkı irtifası kurulmak üzere dava açıldı bu duruma göre şehir merkezinde böyle bir durumun olup olamayacağını merak ediyorum daha önceden bu arsam da bu tür 1981 yargıtay kararının onadığı meni müdale davasını kazanmış bulunmaktayız.

    Temmuz 17, 2020 , 1:59 pm
    • Av. Oğuzhan KARA cevap

      Dosyanızı bulunduğunuz yerden bir avukatlatakip etmenizi tavsiye ederim dosya kapsamını görmeden yorum yapmak sağlıklı olmaz

      Temmuz 26, 2020 , 5:41 pm
  • Faruk ÜNLÜ cevap

    Merhaba, öncelikle yorumlara cevap verdiğiniz için teşekkürler. Tarlama başka bir tarla üzerinden geçit hakkım var. Fakat bu tarla sahibi arasisini sürekli kiraya veriyor ve gelen kiracılar geçit hakkım olan yolu çeşitli şekillerde (araba koyarak, sandık yıkarak) geçmemi zorlaştırıyorlar. Ben bu yolu tel içine alıp sadece ben kullanabilir miyim? Bu geçit hakkı orayı sadece bana özel mi kılmaktadır ya da o tarla sahibiyle ortak kullanmaya mecbur muyum?

    Temmuz 18, 2020 , 6:13 pm
    • Av. Oğuzhan KARA cevap

      Merhabalar adı üstünde sadece geçit hakkınız mevcut tarla sahibiyle birlikte kullanacaksınız.Mulk sahibinin malını işgal edemezsiniz

      Temmuz 26, 2020 , 5:37 pm
  • Demet cevap

    Tarlama geçit hakkı davası açılmış açan kişinin diger tarafindaki tarla daha yakın ancak onun yola cephesi 17 metre benim 25 metre mahkeme karar verirken benden mi verir ? ( minimum cephe 15 metre kuralina istinaden )

    Temmuz 19, 2020 , 7:02 pm
    • Av. Oğuzhan KARA cevap

      Merhabalar iddialarınızı mahkemede dile getirmeniz şahit dinlemeniz faydalı olacaktir

      Temmuz 26, 2020 , 5:35 pm
  • Umut cevap

    Evimin yanından geçen geçit hakkının iptali için ne yapabilirim şahıslarla kavgalıyız ve yoldan geçerken kavga ediyoruz

    Temmuz 21, 2020 , 8:00 am
    • Av. Oğuzhan KARA cevap

      Geçit hakkının iptali belli şartların varlığı halinde mümkündür.Hukuki yardım almanızı tavsiye ederim

      Temmuz 26, 2020 , 5:30 pm

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir