Blog & Haberler

Bulaşıcı Hastalıklara İlişkin Tedbirlere Aykırı Davranma Suçu

“Bulaşıcı Hastalıklara İlişkin Tedbirlere Aykırı Davranma Suçu” 5237 sayılı TCK’nın “Kamunun Sağlığına Karşı Suçlar” başlığı altında bulunan 195. Maddesinde yer alır ve şu şekilde düzenlenmiştir:

Madde 195-(1) Bulaşıcı hastalıklardan birine yakalanmış veya bu hastalıklardan ölmüş kimsenin bulunduğu yerin karantina altına alınmasına dair yetkili makamlarca alınan tedbirlere uymayan kişi, iki aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İlgili maddeden anlaşılacağı üzere karantina tedbirlerine riayet etmemek TCK m.195 kapsamında değerlendirilecek ve suç oluşacaktır.

Şartları;

Öncelikle verilmiş olan mevcut karantina tedbirinin yetkili makamlar tarafından alınmış olması gerekmektedir.

Bir yerin karantina altına alınabilmesinin en temel koşulu ise bulaşıcı hastalıklardan birine yakalanmış veya bu hastalıklardan ölmüş bir kimsenin varlığıdır. Söz konusu bulaşıcı hastalığa yakalanmış veya bu hastalıktan vefat etmiş herhangi birinin olmadığı bir yere dair alınacak tedbirlerin ihlal edilmiş olması halinde suçun oluşacağından söz edebilmek mümkün değildir.

Bu suçun oluşması için gerekli olan bir diğer sebep ise alınmış olan karantina kararına yönelik aykırı bir davranışın var olmasıdır. Örnek vermek gerekirse, verilmiş olan 14 günlük karantina süresini 10 dakikalığına da olsa ihlal eden bir kimse bu suçu işlemiş sayılacaktır.

 Alınmış Olan Tüm Tedbirlerin İhlali Bu Suçu Oluşturur Mu ?

TCK madde 195 kapsamında açıkça anlaşılacağı üzere karantina tedbirlerine riayet etmemek bu suçu oluşturur. Onun dışında kalan alınmış diğer tedbirlerin ihlalinde ise herhangi bir suçun ve adli sicil kaydına etki edecek bir durumun varlığından söz edilemez. Günümüz koşullarından örnek vermek gerekirse, sokağa maskesiz çıkılması halinde herhangi bir suç oluşmaz ve yalnızca idari para cezası yaptırımı söz konusu olabilir.

Yaptırımlar Nelerdir?

TCCK madde 195 kapsamındaki suçun işlenmesi halinde iki aydan bir yıla kadar hapis cezası gerektiği ilgili kanun metninden açıkça anlaşılmaktadır. Bunun yanında kanunda bulunan, uygulanabilecek birkaç yaptırım türü seçeneği de mevcuttur.

Yaptırım seçeneklerinden bir tanesi; hükmedilen hapis cezası bir yıl veya altında olduğunda uygulanabilecek olan adli para cezasıdır. Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçu nedeniyle hükmedilen hapis cezası 2 yıl veya altında olduğundan hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme kararlarının da verilmesi mümkündür.

Zincirleme Suç ve Suça İştirak Durumlarında Ne Olur?

TCK 195 kapsamındaki söz konusu suçun işlenmesi halinde suçun birden fazla kez işlenip işlenmediğine dikkat etmek gerekir. Zira suç dava açılmadan önce birden fazla kez işlenmişse, TCK madde 43 doğrultusunda zincirleme suç hükümlerinin uygulanması esastır.

Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçunda iştirakin her şekli bu fiil bakımından mümkündür. Suça iştirake ilişkin genel kurallar uygulanacaktır.

Etkin Pişmanlık Hali Ceza Miktarına Etki Eder Mi?

Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçuyla ilgili kanunda herhangi bir etkin pişmanlık hükmü yer almamaktadır. Bu sebeple failin etkin pişmanlık göstermesi durumunda ceza miktarında herhangi bir değişiklik meydana gelmeyecektir.

Zamanaşımı Süresine Tabi Midir?

Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçu için yapılan yargılamalarda olağan dava zamanaşımı süresi 8 yıl olmakla birlikte bu süre geçtikten sonra söz konusu suç hakkında herhangi bir soruşturma yapılamaz.

Uzlaşma Yoluna Gidilmesi Mümkün Müdür?

Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçunda uzlaşma yoluna gidilmesi mümkün değildir.

Bulaşıcı Hastalıklara İlişkin Tedbirlere Aykırı Davranma Suçu Davasının Muhakemesi Nerede Yapılır? ve Görevli Mahkeme Neresidir?

Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçunun takibi adli makamlarca re’sen yürütülür. Suçla ilgili soruşturma ve kovuşturma, suçtan zarar görenin şikayetine bağlı değildir.

Bulaşıcı hastalıklara ilişkin tedbirlere aykırı davranma suçu sebebiyle yapılacak olan yargılamalarda görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir.

 Ek Olarak: Bulaşıcı Hastalığı Kasten Bulaştırma Durumunda Ne Olur ?

Herhangi bir bulaşıcı hastalığa yakalanmış olan bir kimse, yapılan test veya teşhisler sonucu söz konusu hastalığının bilincindeyse ve buna rağmen gerekli tedbirleri almayıp, hastalığını bilinçli bir şekilde başkalarına bulaştırırsa meydana gelen bu suçu kişi kast ile işlemiş olacaktır.

Bu durumda TCK’da düzenlenen hüküm bakımından, hastalığın bulaştığı kişi ölmese dahi sağlığının bozulmasına sebep olunduğu için bu fiil yaralama suçu kapsamında değerlendirilebilecek ve TCK 86’daki hükümler doğrultusunda kasten yaralama suçu oluşacaktır.

Gerekli önlemleri almamış, hastalığını bilerek ve isteyerek yayan kişi karşı tarafın risk grubunda olduğunu bilerek bu hareketini gerçekleştiriyorsa; karşı tarafın ölümüne sebep olduğu takdirde insan öldürme suçu kapsamında ceza alacaktır.

Kişinin test veya teşhis yaptırmadığı, hastalığının bilincinde olmadığı fakat hastalık belirtilerini gösterdiği ve gereken önlemleri almayarak hastalığın yayılmasına sebebiyet verdiği durumlarda ise meydana gelen yaralanma ve ölümler takirle işlenmiş kabul edilir. TCK’da bulunan ilgili hükümler çerçevesinde cezai yaptırıma tabi olunur.

  • KIRAÇ Rabia, BAL Ramazan, KAYNARCA Mücahit, 05/01/2021
  • BAYZİT Tuğba, ,Lexpera Blog, 29/05/2020
  • ZENGİN Mehmet,AKBULUT Furkan, s.2
  • ÇELİK Bilal, 18/09/2020

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir