Hi, How Can We Help You?

Fazla Mesai Alacağının Hesa...

Fazla Mesai Alacağının Hesaplanmasında Hakkaniyet İndirimi

4857 sayılı İş Kanunu’na göre fazla çalışma haftalık 45 saati aşan çalışmalardır.Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının yüzde elli yükseltilmesi suretiyle ödenir.Fazla çalışma yapan işçi isterse, bu çalışmalar karşılığı zamlı ücret yerine, fazla çalıştığı her saat karşılığında bir saat otuz dakikayı serbest zaman olarak kullanabilir. Fazla çalışma yaptırılabilmesi için işçinin onayının alınması gerekmektedir. Yıllık 270 saatti aşan fazla çalışma yaptırılamaz. Ancak fazla çalışmayıllık 270 saati aşmış olsa da işçiye fazla çalışma için zamlı ücreti ödenmelidir.

Fazla çalışma ücreti ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanır. Son ücrete göre hesaplama yapılması doğru olmaz. Yerleşik Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9. HD 16.02.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K.)Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönem içinde işçi ücretlerinin miktarı da belirlenmelidir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenmemesi halinde bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak bilinmeyen ücretin buna göre tespiti de Yargıtay tarafından kabul görmektedir.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. (Yargıtay 9. HD 18.07.2008 gün 2007/2587 E, 2008/20636 K., Yargıtay 9. HD 28.04.2005 gün 2004/24398 E, 2005/14779 K. Ve Yargıtay 9. HD 09.12.2004 gün 2004/11620 E, 2004/27020 K.)

Fazla çalışma ücretinden indirimi ön gören bir yasal düzenleme olmamakla birlikte, bir işçinin günlük normal çalışma süresinin üzerine sürekli olarak fazla çalışma yapması hayatın olağan akışına aykırıdır. Hastalık, mazeret, izin gibi nedenlerle belirtilen şekilde çalışılamayan günlerin olması kaçınılmazdır. Böyle olunca fazla çalışma ücretinden bir indirim yapılması gerçek duruma uygun düşer. Ancak, fazla çalışmanın takdiri delil niteliğindeki tanık anlatımları yerine, yazılı belgelerle ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Fazla çalışma ücretinden %50 oranında hakkaniyet indirimi yapılması Yargıtay tarafından hakkın özüne dokunacak nitelikte yüksek bir oran olduğu ve daha makul oranda indirim yapılması gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur. Yine mahkemece %10 oranında hakkaniyet indirimi yapılmış ve Yargıtay bu oranı az bulmuş ve makul bir indirim yapılması gerektiği gerekçesiyle bozmuştur.

KONUYA İLİŞKİN YARGITAY KARARLARI:

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2009/30598 E. 2011/44007 K. 21.11.2011

“…Somut olayda, mahkemece kabul edilen fazla mesai ücreti alacağından 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 43,44. maddelerine göre %10 indirime gidilmiş ise de işin niteliği vs dosya kapsamına göre bu oran azdır. Makul bir miktarda indirime gidilmemesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir”

Kaynak Linki : http://ismahkemesi.com/2015/09/fazla-mesai-alacaklarinda-hakkaniyet-indirimi/

Yargıtay 22.Hukuk Dairesi . 2012/6244 E. 2012/27580 K. 07.12.2012

“…Somut olayda; otobüs şoförü olarak çalışan davacının takograf kayıtları teknik bilirkişi tarafından çözümlenmiş, davacının işten ayrıldığı tarihe kadar toplam 2898 saat fazla mesai yaptığı tespit edilmiştir. Hesap bilirkişisi teknik bilirkişi tarafından düzenlenen rapordaki tespitleri dikkate alarak fazla çalışına ücretini hesaplamıştır. Davacının fazla çalışma ücreti takograf kayıtlarına dayandığından 11.280 TL olarak hesaplanan fazla çalışma ücretinden hakkaniyet indirimi yapılmaması gerekirken mahkemece % 20 oranında indirim yapılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.”

Kaynak Linki : http://ismahkemesi.com/2015/09/fazla-mesai-alacaklarinda-hakkaniyet-indirimi/

Yargıtay9. Hukuk DairesiEsas No:2008/32135Karar No:2009/14417
K.Tarihi:24.5.2010

Fazla çalışma ücreti ait olduğu dönem ücretiyle hesaplanır. Son ücrete göre hesaplama yapılması doğru olmaz. Yargıtay kararları da bu yöndedir (Yargıtay 9. HD 16.02.2006 gün 2006/20318 E, 2006/3820 K) Bu durumda fazla çalışma ücretlerinin hesabı için işçinin son ücretinin bilinmesi yeterli olmaz. İstek konusu dönem içinde işçi ücretlerinin miktarı da belirlenmelidir. İşçinin geçmiş dönemlere ait ücretinin belirlenmemesi halinde bilinen ücretin asgari ücrete oranı yapılarak bilinmeyen ücretin buna göre tespiti de Dairemiz tarafından kabul görmektedir. Ancak işçinin iş yerinde çalıştığı süre içinde terfi ederek çeşitli unvanlar alması veya son dönemlerde toplu iş sözleşmesinden yararlanması gibi durumlarda, bilinen son ücretin asgari ücrete oranının geçmiş dönemler yönünden dikkate alınması doğru olmaz. Bu gibi hallerde ilgili meslek kuruluşlarından bilinmeyen dönemler ücretleri sorulmalı ve dosyadaki diğer deliller bir değerlendirmeye tabi tutularak bir karar verilmelidir.

İşçinin normal çalışma ücretinin sözleşmelerle haftalık 45 saatin altında belirlenmesi halinde, işçinin bu süreden fazla, ancak 45 saate kadar olan çalışmaları, fazla sürelerle çalışma olarak adlandırılır. (İş K. 41/3). Bu şekilde fazla saatlerde çalışma halinde normal çalışma saat ücreti yüzde yirmi beş yükseltilerek ödenir.

4857 sayılı İş Kanunu işçiye isterse ücreti yerine serbest zaman kullanma hakkı tanınmıştır. Bu süre, fazla çalışma için her saat karşılığı 1 saat 30 dakika, fazla süreli çalışma ise 1 saat 15 dakika olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin de sözleşmelerle attırılması mümkündür.

Fazla çalışmaların uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Yargıtay’ca son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. (Yargıtay 9. HD 18.07.2008 gün 2007/2587 E, 2008/20636 K., Yargıtay 9. HD 28.04.2005 gün 2004/24398 E, 2005/14779 K. Ve Yargıtay 9. HD 09.12.2004 gün 2004/11620 E, 2004/27020 K.) Fazla çalışma ücretinden indirimin ön gören bir yasal düzenleme olmasa da, bir işçinin günlük normal çalışma süresinin üzerine sürekli olarak fazla çalışma yapması hayatın olağan akışına aykırıdır. Hastalık, mazeret, izin gibi nedenlerle belirtilen şekilde çalışılamayan günlerin olması kaçınılmazdır. Böyle olunca fazla çalışma ücretinden bir indirim yapılması gerçek duruma uygun düşer. Ancak, fazla çalışmanın taktiri delil niteliğindeki tanık anlatımları yerine, yazılı belgelerle ve iş veren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.

Fazla çalışma ücretinden indirim, takdiri indirim yerine, kabul edilen fazla çalışma süresinden indirim olmakla, davacı tarafın kendisini avukat ile temsil ettirmesi durumunda reddedilen kısım için davalı yararına avukatlık ücretine hükmedilmesi gerekir.

Somut olayda mahkemece gerekçesi belirtilmeden %50 oranında indirim yapılmıştır. Söz konusu indirim gerek yasa, gerek içtihatların gözettiği amacı aşmıştır. Fazla çalışma ücretinden daha makul oranda indirim yapılması gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerekmiştir.

SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 24.05.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.

KAYNAK: www.hukukmedeniyeti.org

Share Post

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir